Een zoektocht naar realiteit!
..... luisterbezoek bij Tony (27 maart 2004)

Op reis

Volgens mij ben ik vast niet de enige die na die lange donkere wintermaanden met smart uitkijkt naar de lente. Ik voel me in die winterperiode soms net een holbewoner; in het donker uit je bed, nog steeds in het donker naar je werk en in het donker weer thuiskomen!
Mijn dag begon dus vandaag al meer dan goed met een stralende voorjaarszon op mijn reis in de richting van Rotterdam voor een interessante luistermiddag bij een doorgewinterde audiofiel. Daarbij gaat het deze keer om Tony, een 40-jarige zelfstandig ondernemer in de ICT-sector.
Ook deze keer kies ik voor het openbaar vervoer en stap na een voorspoedige reis ergens vlak voor Rotterdam weer uit de trein. Tony wacht me vlakbij het station met de auto op en na het gebruikelijke handenschudden rijden we enkele minuten later een gezellig woonerf op waar Tony met z'n gezin een eengezinswoning betrekt.

Nadere kennismaking

Het eerste wat me opvalt als ik de woonkamer betreed is dat, hoewel de hifi-set een prominente plek inneemt, deze ruimte verder volledig in het teken van (kleine) kinderen staat. Ik neem, na het terzijde schuiven van een poppenwagentje en wat ander speelgoed, plaats op de bank en na het inschenken van de koffie neemt Tony het woord. Hij vertelt: "De reden dat ik je heb benaderd is dat ik het leuk zou vinden om in een persoonlijk gesprek wat meer over mijn hobby (audio en muziek) te vertellen". Achterliggende reden hierbij is dat in Tony's kennissen/ vriendenkring niet veel mensen te vinden zijn die zich bezig houden met audio.
Tony gaat verder: "Tot een aantal jaren terug was ik té vaak ongemerkt gefocussed op het technisch luisteren. De laatste tijd is dat anders geworden. Ik houd me veel minder bezig of een opname wel of niet audiofiel is en of ik wel dat ene detail waar kan nemen. Ik merk dat de nadruk vooral is komen te liggen op de beleving, betrokkenheid en luisteren naar muziek. Ik probeer zoveel mogelijk de realiteit te benaderen. Natuurlijk is dat utopie, maar ik denk dat ik op de goede weg ben. Op een gegeven moment kom je in een situatie terecht waarin je niet meer praat over goed en slecht en of je al of niet tevreden bent, maar gaan juist persoonlijke voorkeuren en wensen een veel sterkere rol spelen."
Op mijn vraag hoe Tony tot zijn huidige set is gekomen antwoordt hij: "Datgene wat ik nu heb staan is het resultaat van jarenlang luisteren, recensies lezen, praten met mensen(dealers) en heel veel uitproberen."
Hij leest de laatste 7 jaar veel audiobladen uit Engeland, Duitsland en Amerika. Maandelijks haalt hij wel een stapeltje bladen, niet zozeer voor aanschaf van nieuwe apparatuur en kabels, maar omdat hij zich met die blaadjes lekker kan ontspannen.
Ook is hij regelmatig te vinden op audiosites zoals audioasylum.com, hifi.nl, naim-audio.com, tnt-audio.com en hear.nl. Inmiddels is Tony al een jaar of 6 geabonneerd op het maandblad Hifi Video Test.

Audiogeschiedenis

We kijken even in het verleden van Tony's niet bepaald bescheiden audiogeschiedenis. Hij was er al heel jong bij, naar eigen zeggen begon hij op 6-jarige leeftijd al te "rommelen" met radiootjes en later met versterkers, cassetterecorders en platenspelers.
Begin jaren 90 begint het allemaal wat serieuzer te worden met B&W 802 MKI speakers, aangestuurd door een Kenwood receiver (70 serie), Kenwood 3-kops cassettedeck en een Sony CDP 791 cd-speler. Tony was hierover naar eigen zeggen niet echt tevreden. Al snel wordt de Kenwood apparatuur ingeruild voor een Rotel RB980/RC 980 versterkercombinatie en een Sony CDP 791 cd-speler, die snel weer wordt ingeruild voor een Sony 339 ES en een paar jaar later voor een Rotel RCD 975.
In 1998 worden de B&W 802 MKI speakers ingeruild voor Monitor Audio Studio 2 SE, een jaartje later wordt de Rotel voor/eind combinatie ingeruild voor een NAD C320 die binnen een jaar weer wordt ingeruild voor een Job Goldmund versterker. De Rotel cd-speler wordt ingeruild voor een Pioneer PDS 707 en later voor een AH! Tjoeb.
Inmiddels is het 2000 en worden de Monitor Audio's ingeruild voor B&W Nautilus 805, die kort daarna (met gesloten beurzen) tegen B&W Nautilus 804 wordt ingeruild.
Tony is in die periode druk aan het experimenteren met cd-spelers, ik noem hierbij o.a. een Marantz CD 6000, Marantz CD17 en Meridian 508.24. Ook SACD krijgt zijn aandacht en hij schaft een Sony SCD777 ES aan
In 2001 verdwijnt de Goldmund Job en wordt vervangen door een Musical Fideliy XA-2 versterker.
Er wordt in datzelfde jaar tevens een Rega P25 draaitafel aangeschaft met Benz Micro MC gold element en als phono voorversterker een Creek OBH 9SE.
In 2002 wordt opnieuw enige malen van apparatuur gewisseld, waarbij vooral een Mark Levinson 390S cd-speler, een Mark Levinson ML 26 eindversterker en een Plinius CD LAD voor- en SA102 eindversterkercombinatie opvallen.
Eerlijkheidshalve heb ik een aantal componenten van de enorme lijst die Tony voor me had gemaakt in deze review niet genoemd, omdat dit verhaal anders buitenproportioneel zou groeien. Tony vertelde me dat veel apparatuur bij hem in huis heeft gestaan om uit te proberen. Ook is het merendeel van de apparatuur tweedehands of als demo aangeschaft.

De huidige set

En dan komen we nu tot Tony's huidige set bestaande uit componenten die hij in 2003 of dit jaar heeft aangeschaft. We beginnen met de draaitafel; een schitterende Transrotor Fat Bob S waarop twee armen zijn gemonteerd. De eerste arm is een SME3500 arm met een ZYX R-1000 Airy-2 element en de tweede arm is de standaard gemonteerde arm/ element combinatie TR2.6 (gemodificeerde RB 250)arm met een Goldring Eroica LX MC-element. Net als alle andere modellen uit de Transrotor-reeks heeft ontwerper en eigenaar Jochen Räke er met de nieuwe Fat Bob S weer iets buitengewoon fraais van gemaakt. Als phono voorversterker wordt een Sugden Optima gebruikt via de MD-ingang, om het MC-signaal voldoende op te peppen gebruikt Tony een Aitos buizen prepre.

De cd-speler is een Naim CDX. Verkijk je niet op het wat afwijkende uiterlijk van dit Engelse produkt, onder de motorkap is fraaie techniek aanwezig. Naim gebruikt een loopwerk van Philips, maar heeft het ingrijpend aangepast. Door middel van een handgreep op het front wordt het loopwerk, samen met de laserinrichting en de spindle-motor volledig naar buiten gedraaid. De cd wordt met behulp van een magnetische puck op de spindle-as vastgeklemt.
De Naim CDX is volledig HDCD-compatible door het aanwezige PMD100 digitale filter van Pacific Microsonics. Vanuit het digitale filter worden twee PCM1702 multibit D/A-converters van Burr Brown aangestuurd. Over het design valt wellicht te twisten, maar het apparaat is werkelijk gebouwd als een tank.

Als versterking wordt een Spectral DMC12 voorversterker met een Array S-1 eindversterker ingezet. Spectral apparatuur valt te omschrijven met termen als breedbandig, hoge snelheid, fase-correct en zeer hoge kwaliteitsonderdelen. De Spectral DMC12 vormt daar geen uitzondering op, deze voorversterker heeft een frequentiebereik van 0 tot 1 mHz! Deze voorversterker is geen gebalanceerd ontwerp, maar heeft wel een zeer stabiele externe voeding.
De Array S-1 is een stereo-eindversterker die een vermogen levert van 100 watt per kanaal in 4 ohm en een dempingsfactor van 1000 heeft bij 8 ohm belasting van 20-20000 Hz. De 120 MHz eindtrap heeft 32 uitgangstransistoren per kanaal en is volledig vrij van cross-over vervorming. De ingangstrap staat in klasse-A zonder tegenkoppeling.

De Array S-1 heeft uitgebreide beveiligingsschakelingen en 4 leds op het front geven de status van de versterker aan. Het chassis van de versterker bestaat uit niet-magnetisch roestvrij staal. Het front van de versterker is van 17,5 millimeter aluminium, de versterker weegt ca. 16 kilo.
En dan de luidsprekers, de Bowers & Wilkins Nautilus 802. Deze opvallende verschijning is net als de andere modellen uit de Nautilus serie afgeleid van de Nautilus, die is ontwikkeld na een uitgebreide studie. Hierbij hebben de ontwerpers zich niets van bestaande vormen en technieken aangetrokken, maar hebben gekeken naar de vorm van een slakkenhuis, waarbij het geluid achter de speakers niet op een conventionele wijze wordt gedempt maar uitsterft in een steeds nauwer wordend labyrint. Dit concept is niet alleen toegepast op het laag, maar ook op het midden- en hooggedeelte.

Opvallende details aan deze speakers zijn de toegepaste speaker-units; twee 20 cm. woofers met Kevlar-conussen, een 15 cm. Kevlar-middentoner gemonteerd in een Marlan (synthetische hars) bol van 30 cm. doorsnede en een metal-dome tweeter, gemonteerd in een speciale Nautilus-behuizing. Hierbij zijn de tapse buizen voor de tweeter en de middentoner, welliswaar in verkorte vorm, rechtstreeks uit het originele Nautilus-ontwerp overgenomen en dienen voor energieabsorptie en tevens als koellichaam voor de tweeter. Hierdoor is de tweeter in staat om enorme pieken te verwerken.
De Nautilus 802 is het op twee na grootste model uit de Nautilus-reeks en rechtstreeks afgeleid van de twee grotere modellen, maar dan met een kleinere en lichtere behuizing. Toch blijft het nog steeds forse knapen met de afmetingen van 111 x 38,5 x 55 cm. en een gewicht van 70 kilo. Dat gewicht is voor een aanzienlijk deel te verklaren door de inwendige matrix-constructie en de zeer stevige behuizing. Dit 3-weg basreflex systeem heeft een frequentiebereik van 39 - 20 kHz, een rendement van 91 dB en een nominale impedantie van 8 ohm. De afwerking van deze speakers is werkelijk fantastisch en de vormgeving zal ongetwijfeld velen aanspreken.

Kijken we nog even naar de bekabeling, dan zie ik dat Tony twee aparte groepen heeft aangelegd en dat als extra stekkerdoos een SunLeiste wordt gebruikt.
De netkabel van de cd-speler is standaard "dropveter", als interlink wordt een Chord Cobra 2 gebruikt die op de Din-aansluiting van de Naim CDX is aangesloten
Als netkabel voor de voorversterker wordt een Powerlab AG gebruikt, de interlink naar de eindversterker is een Ensemble Masterflux. Aan de Array S-1 eindversterker is een XTC-powercord aangesloten.
Voor het phono-segment worden Kemp Hi Powercord Plus netkabels gebruikt en als interlinks een Siltech SQ88 Classic van de Sugden Optima naar de voorversterker en een Kimber PBJ tussen de Aitos prepre en de Sugden Optima. Opvallend detail in deze set zijn de lowbudget speakerkabel van ca. 5 euro per meter, namelijk Chord Carnival, single-wired aangesloten op de speakers. Volgens Tony voldoen deze kabels uitstekend in zijn set.
Tot slot het audiorack; een Aldenkamp van 4 verdiepingen met glasplaten, waarop MDF 22 mm platen zijn gelegd. Onder de apparatuur worden Masterbase blokjes en Vibrapod dempers voor extra ontkoppeling van de apparatuur ingezet.