Over buizen en bomen,
.... een audiofiele "bos"wandeling bij Cor (31 juli 2004)

Inleiding

De afgelopen maanden zijn voor mij en m'n vrouw hele bijzondere maanden geweest, ze zijn dan ook werkelijk omgevlogen. Na ons huwelijk op 28 mei denken we na maanden van voorbereidingen nog steeds met genoegen terug aan een perfecte dag! Ook de aansluitende huwelijksreis naar Corfu is ons uitstekend bevallen en degenen die dit jaar nog geen vakantiebestemming hebben gekozen kan ik dit fraaie Griekse eiland van harte aanbevelen.
Na deze onderbreking van enkele maanden begon het toch wel weer te "kriebelen" en na het aanschrijven van enkele gegadigden van mijn "wachtlijstje" was een afspraak voor een nieuwe "Audiopaul beluistert" snel gemaakt. Zoals altijd ben ik heel benieuwd naar de persoon, zijn set én zijn muziek en ben natuurlijk nooit te beroerd om die ervaringen met jullie te delen. Veel lees- en kijkplezier gewenst alvast!

Onderweg

Je zou toch bijna gaan denken dat (bijna) alle audiofielen in het westen van het land gesetteld zijn, want ook deze keer gaat de reis die richting op. Het is na een lange aanloop eindelijk écht zomer geworden en deze zaterdag is dan ook behoorlijk warm en overdadig zonnig als ik in de trein richting Delft stap.
De reis verloopt gelukkig voorspoedig en Cor, de hoofdrolspeler van deze keer, wacht me al op voor het station. Na de kennismaking en een korte rit door Delft betreden we een moderne eengezinswoning in een rustige woonwijk.
Terwijl ik kennis maak met zijn vrouw, gaat Cor meteen koffie zetten en gaan we in de tuin zitten voor een nadere kennismaking. Zijn vrouw neemt nog enige tijd deel aan het gesprek alvorens zij naar het strand vertrekt om de mannen met hun hobby en hun muziek alleen te laten.

Nadere kennismaking

Cor is 51 jaar oud en heeft Civiele Techniek in Delft gestudeerd. Daarna is hij altijd bezig geweest met 'taal en techniek' in verschillende banen. Hij werkt nu bij een promotie- en marketingorganisatie in de bouw.
Op mijn vraag waarom hij mij graag op bezoek wilde vertelt Cor dat hij een gezonde nieuwsgierigheid heeft naar de mening van een 'kenner' over zijn installatie. Wat is er goed aan, wat valt er te verbeteren, waar kun je zoal op letten enzovoorts. Hij heeft in zijn kennissenkring geen audiofielen en dus weinig gelegenheid om met anderen hierover te praten of naar andere apparatuur te luisteren.

Audiogeschiedenis

We blikken even terug op Cor's audiogeschiedenis. Zijn allereerste apparaat was zo’n Philips 'kofferdeksel pick-up’. Dat zal omstreeks 1968 zijn geweest, hij was toen vijftien jaar oud. Eén van z’n eerste lp’s was ‘Downbeat’; een verzamelaar met Nederlandse popmuziek op het label Discofoon, een huismerk van V&D. Die plaat heeft hij veel gedraaid en daarna ooit weggegooid vanwege de vele krassen. Vorig jaar was hij een dag in Eindhoven en vond bij toeval diezelfde lp als nieuw op markt en kocht 'm uiteraard meteen.
De eerste serieuze apparatuur kwam omstreeks 1974 tijdens de studie in Delft. Dat was een Sansui AU-505 versterker en TU-505 tuner met een Thorens TD 160 draaitafel met een Ortofon-element er in.
Een studiegenoot bouwde toen voor zichzelf en voor Cor een paar luidsprekers. Twee jaar laten werd de set uitgebreid met een spoelenrecorder: een Sony TC-377. Hiermee heeft hij jarenlang het programma ‘Het stenen tijdperk’ opgenomen met muziekhits uit de jaren vijftig, zestig en zeventig.
In 1980 kwam er een driekops cassettedeck bij: een Sony TC-K71, waarmee hij de muziek van de
spoelenrecorder – zonder reclame en dj-teksten – ‘schoon’ op cassettebandjes zette. Hij heeft in die tijd zo’n 1300 verschillende nummers verzameld. Daarnaast kocht hij zo nu en dan lp’s.
Het Ortofon-element is omstreeks 1981 vervangen door een Adcom MC-element, gemodificeerd door Van den Hul en de zelfbouwluidsprekers worden vervangen door een set B&W DM-14.
Twee jaar later werd de Sansui-set vervangen door een Denon PMA-770 versterker en een TU-750 tuner. Pas eind jaren tachtig kwam er een cd-speler bij: een Denon, waarvan hij het type niet meer weet.
Het Adcom-element, helaas door één van zijn poezen beschadigd door tijdens het spelen op de draaitafel te springen, werd vervangen door een Elac.
Ook kocht hij toen z’n eerste elektrostatische hoofdtelefoon: een Stax Lambda. Aan deze set is daarna zo’n tien jaar niets meer veranderd, behalve dat de Denon cd-speler is ingeruild voor een gebruikte Marantz CD-80. De collectie van zo’n 300 lp’s werd aangevuld met de nodige cd’s en de bandjes met opgenomen muziek werden nog veelvuldig afgespeeld, vooral ook in de auto.

De huidige set

Vanaf 2000 begon de interesse in muziek weer toe te nemen en ging Cor steeds vaker vinyl kopen. Hij was ook niet meer tevreden over zijn set. Als eerste werden de B&W DM-14's vervangen.
De B&W's heeft hij eerst vergeleken met onder meer een Totem Hawk en een Dynaudio, type is hij vergeten. Beide nieuwe speakers klonken voor hem beduidend beter dan de al bijna twintig jaar oude Engelse speakers. Hij had een lichte voorkeur voor de Totem. Hij heeft daarna op het internet meer informatie over de Totem Hawk en de Dynaudio gezocht en vond bij toeval een paar gebruikte Totem Forest in België. Die is hij gaan beluisteren en heeft ze gekocht. Zo had hij voor minder dan een nieuw paar Totem Hawk de grotere Totem Forest.
Daarna werd de Denon PMA-770 voor de Pathos Classic One ingeruild, die in vergelijking met een Marantz PM17 MKII, een Audio Analogue Puccini en een Arcam 85 gehoormatig -maar ook visueel- duidelijk de voorkeur genoot. De Pathos heeft net geen jaar gespeeld, omdat Cor toen de kans kreeg om de grotere broer, de Pathos Twin Towers, als demomodel te kopen. De schitterende vormgeving was voor hem eigenlijk al voldoende om voor deze overstap te beslissen!
Ook de Thorens TD 160 ruimde na vergelijkingen met een Rega P3 en een Clearaudio Champion het veld en wel voor een Clearaudio Champion Basic met een Clearaudio Virtuoso Wood MM-element en een Musical Fidelity XLP-S phono-voorversterker.
Dit element werd binnen een jaar vervangen door een Clearaudio Accurate MC-element, dat hij tweedehands op het internet vond. De keuze voor de Clearaudio viel mede vanwege de mogelijkheid om de speler later te kunnen upgraden. Die upgrading kwam er uiteindelijk wel, maar niet van Clearaudio, omdat de speler (Champion Level II) dan wel erg fors zou uitvallen.
De Champion tenslotte is daarom ingeruild voor een visueel minder fors uitgevallen Amazon Model Two met Morch-arm en de MF XLP-S phono-voorversterker wordt vervangen door de Sonneteer Sedley.
De Marantz CD 80 werd vergeleken met cd-spelers van Arcam en Marantz. Het verschil van deze nieuwe spelers met de oude Marantz vond Cor miniem.
Toevallig had zijn dealer een ingeruilde Meridian 508-24 staan. Daarmee hoorde hij wel verschil, met name een beter laag, en liet hij zijn keuze op de Meridian vallen.
O ja, en de oude Stax Lamba had inmiddels al het stof van vele verbouwingen meegemaakt en is ook vervangen, weer door een Stax.

En zo is Cor dus tot de huidige set gekomen met als centrale krachtbron de schitterende Pathos Acoustics Twin Tower.
Pathos Acoustics heeft een nieuw soort schakeling ontwikkeld: het zogenaamde INPOL-systeem. Dat is een gepatenteerde schakeling waarbij kleine buisjes, bij de Twin Tower zijn dat twee ECC83 buizen, worden gecombineerd met mosfets in de vermogenstrap.
Een hybride versterker systeem dus, waarbij het er eenvoudig gezegd op neer komt dat de buisjes de versterking van het ingangssignaal verzorgen en dat de mosfets samen met een forse spoel zorgen voor de noodzakelijke impedantieverlaging om de luidsprekers aan te kunnen sturen. De hele versterker is daarbij in klasse A geschakeld.
De Twin Tower is een geïntegreerde versterker van 2 x 35 watt (bij 8 ohm) en heeft 5 lijningangen en 1 gebalanceerde ingang. De Twin Tower is leverbaar in drie uitvoeringen: als Classic(C); met 24 stappen handmatige volumeregeling met vaste weerstanden, of als Remote (R) met elektronische volumeregeling, óf als Reference Remote (RR) op afstand regelbare volumeregeling met vaste weerstanden in 1 db-stappen, die Cor heeft. De bijgeleverde afstandbediening is zeer fraai afgewerkt in een houten behuizing.
De cd-speler is een Meridian 508-24 die met een Siltech SQ-88 G3 interlink op de versterker is aangesloten. De Meridian 508-24 werd eind jaren negentig geïntroduceerd met een 24-bits oversampling en een gemodificeerd Philips CDM12.5 loopwerk.

Hij gebruikt als andere bron een prachtige Amazon Model 2 draaitafel met Morch UP-4 arm en Clearaudio Accurate MC-element. De draaitafel is met een Cardas interlink op een Sonneteer Sedley phono-voorversterker aangesloten. De phono-voorversterker is met een Nordost Red Dawn interlink aan de Pathos verbonden.

De luidsprekers zijn de Forest van het Canadese merk Totem Acoustics, opgericht in 1987 door Vincent Bruzzese. Het is een tweeweg vloerstaande luidspreker met als afmetingen: 195 x 890 x 270 mm (b x h x d)
De 6,5 inch woofer met 3 inch spreekspoel en de aluminium dome tweeter hebben volgens de specificaties een frequentiebereik van 33 Hz tot 20 kHz en de Forest speaker zou op -6 dB nog 28 Hz halen. Dat is niet gering voor een speaker van deze afmetingen.
De speakers zijn gemakkelijk aan te sturen vanwege een vrij vlakke impedantie van 8 ohm (6,4 ohm minimum) over het gehele frequentie bereik. De gevoeligheid van deze speakers is 87 dB/W/meter.
De Forest staat op gepolierde metalen voeten "claw" genaamd, steunend op ronde hardmetalen kogellagers die de ontkoppeling met de ondergrond verzorgen. Er is veel aandacht geschonken aan het wisselfilter, de interne bekabeling en de afwerking van de behuizing.
De importeur schrijft over deze speakers:
"Waar denk je een Totem te vinden? Het bos trekt je aan, door zijn mysterie, rust en uitstraling en bezit onbeschrijfbare, soms onverklaarbare krachten.
In het bos ben je omringd door geluiden, sommige duiken onverwacht op.
Laat de Forest je op dezelfde manier verrassen!"

Het zal mij benieuwen of deze speakers mij tijdens de luistersessie ook weten te verrassen!
Voor de bekabeling van de Totems gebruikt Cor de brede platte luidsprekerkabels van Nordost, de Blue Heaven.

Als hoofdtelefoon gebruikt hij Stax SR-404 Signature met SRM-006t voeding en SRE-Signature verlengkabel. Hij heeft nog steeds het cassettedeck Sony TC-K71, als interlink daarvoor gebruikt hij een Van den Hul Hybrid MKIII. Het fraaie audiomeubel heeft hij zelf ontworpen en door een meubelmaker laten bouwen.
Om z'n lp's schoon te houden gebruikt Cor een Loricraft PRC3 platenwasmachine. Alle apparatuur en de draaitafel staan op de bekende Masterbase-blokjes geplaatst. Cor vindt dat het gebruik van deze blokjes de weergave van zijn set in positieve zin verbeteren; er is meer rust in het geluid en het laag is strakker geworden.
Voor de stroomvoorziening is onlangs een aparte audiogroep aangelegd. De meeste apparatuur is met Kemp KE Powercords op het stekkerblok/lichtnetfilter HMS Energia aangesloten. Verder heeft hij nog een Denon TU-750 tuner en een Sony TC-377 spoelenrecorder staan, beide zijn echter niet aangesloten.

Cor is zeer tevreden over zijn set, omdat hij met heel veel plezier naar zijn muziek kan luisteren. Hij wil wel proberen het niveau nog wat hoger te brengen. Op korte termijn denkt hij daarbij aan het modificeren van de cd-speler en een Kemp KE Power Source stekkerblok. Op de lange termijn wil hij eens naar andere speakers luisteren, bijvoorbeeld van Martin Logan.